برخلاف استراتژی های پیشگیری، سرطان یک تهدید کننده سلامتی برای اغلب افراد و دومین علت مرگ پس از بیماری های قلبی عروقی در آمریکا است. ارزیابی علایم سرطان درمرحله اولیه در درمان و شانس بقا نقش دارد. خیلی از علایم اولیه سرطان روی خوردن، هضم و جذب افراد بروز می کند. بر اساس ACS علایم هشدار دهنده اولیه سرطان با مخفف کلمه CAUTION تعریف میشود :

C : تغییر درعادات روده ای یا  صفراوی

A: زخمی که بهبود نمی یابد.

U: خونریزی یا ترشح غیر طبیعی

T: سفت شدن یابزرگ شدن سینه یا هر نقطه از بدن

I: سوء هاضمه یا دشواری در بلع و جویدن

O : تغییر مشهود در خال یا زگیل

N: سرفه های آزار دهنده ویا گرفتگی صدا

چنانچه علایم یا آزمایشات غربالگری نشان از سرطان داشت، تشخیص قطعی باید توسط پزشک صورت گیرد با روش های زیر :

معاینه بالینی، اجتماعی و تاریخچه فامیلی

معاینه جسمی

تست های آزمایشگاهی

انجام تصویر برداری و بیوپسی بافت

ارزیابی آزمایشگاهی ترکیبی از آنالیز خون، ادرار و دیگر مایعات بدن است.به علاوه انکولوژیست هامارکرهای سرطان را بررسی می کنند مثل آلفا فیتو پروتئین، آنتی ژن سرطانی CA19-9، آنتی ژن بافت سرطانی ورویان CEA، آنتی ژن مخصوص پروستات PSA، و دیگر مواد موجود در خون یا مایعات بدن که در سرطان بالا می رود . تصویر برداری به تشخیص کمک شایانی می کند. پاتولوژیست ها ارزیابی های خود را با آنالیزمایعات بدن مثل بزاق و ادرار،  مشاهده سلولهای آسیب دیده زیر میکروسکوپ با استفاده از تکنیک رنگ کردن، شمارش سلولی برای محاسبه وبررسی سلول هاو کروموزوم ها، بررسی آنتی بادی ها و پروتئین های ویژه سلولی،و ژنتیک سلولی را انجام میدهند. آسیب اکسیداتیو به لیپید ها در غشاهای سلولی، پروتئین ها و DNA همیشگی است بنابراین مارکرهای زیستی جهت تخمین آسیب DNA پس از مواجهه با عوامل سرطان زامثل دود تنباکو، فیبرهای معدنی، فلزات سنگین و PAH به کار می روند.8 هیدروکسی 2 داکسی گوانوزین یک بیومارکر جدید جهت اندازه گیری آسیب اکسیداتیو داخلی DNA و ریسک سرطان است.

درجه بندی سرطان جهت تعیین مقدار درگیری بافت های بدن به کارمی رود.سطح سرطان در مرحله تشخیص بسیار مهم است زیرا به انکولوژیست ها کمک می کند برنامه درمانی بهتری را انجام دهند. سرطان معمولا دارای سطح 1،2،3،4 است. سیستم سطح بندی تومور – غده - متاستاز TNMمعمولا توسط انکولوژیست ها به کارمی رود.T برای سایز تومور، N غده و گسترش به غده لنفاوی و M برای متاستاز یا انتشار به ارگان های دورتر است. تومور ها اغلب به سرطان های جامد و به سرطان های مرتبط با خون سرطان مایع گفته میشود. تومورهایی که آسیب رسان نباشند خوش خیم نامیده می شوند.

چون سرطان بیشتر در سلول هایی که بازسازی می شوند رخ میدهد الگوی سرطان در کودکان و بزرگسالان با هم فرق دارد. در کودکی مغز، سیستم عصبی، استخوانها،  عضلات و بافت های اتصالی در حال رشد هستند. بنابراین سرطان در کودکان در این بافت ها شایع تر است. سرطان های رایج کودکی شامل تومور عصبی، مغز استخوان، استخوان، تومور بدخیم بافت پیوندی و تومور سلولهای رویانی است. برعکس در بزرگسالان اغلب سرطان ها ی بافت اپی تلیال درگیرند که شامل سرطان پوست، گردش خون، گوارش، غدد، دستگاه تناسلی، ریه و مجاری ادراری است.سرطان غدد، سلول های خونی، بافت لنفاوی، مغز استخوان. سیستم ایمنی می تواند در هر دو گروه کودکان و بزرگسالان اتفاق بیفتد.

سرطان خون اغلب از گلبولهای سفید خونی مغز استخوان نشات می گیرد. سرطان بافت لنفاوی سرطانی است که لنف ها، غدد لنفاوی و بافت های آن را درگیر می کند. سرطان مغز استخوان اغلب در سالمندان و سلول های پلاسمای مغز استخوان اتفاق می افتد. علت انواع دیگر سرطان ممکن است عفونت باشد مثل سرطان کبد وابسته به ویروس هپاتیت B و سیروز وابسته به الکل و سرطان های حلق و گردن آلوده به ویروس پاپیلوما انسانی و سرطان معده ایجاد شده با عفونت مزمن H پیلوری.

جدول 4- 36-علایم و نشانه های سرطان :